Na pierwszy rzut oka wygl\u0105da to jak projekt z pogranicza science fiction. Kilka kilometr\u00f3w pod powierzchni\u0105 Pacyfiku, w ca\u0142kowitej ciemno\u015bci i pod ekstremalnym ci\u015bnieniem, znajduj\u0105 si\u0119 osady bogate w pierwiastki niezb\u0119dne dla nowoczesnej gospodarki. Na pocz\u0105tku lutego 2026 roku Japonia sprawdzi\u0142a, czy da si\u0119 po nie si\u0119gn\u0105\u0107 w spos\u00f3b kontrolowany i technicznie powtarzalny. Stawk\u0105 nie jest jednak tylko sukces in\u017cynieryjny, lecz potencjalna zmiana w globalnych \u0142a\u0144cuchach dostaw technologii.<\/p>\n\n\n\n
Na wst\u0119pie warto jasno podkre\u015bli\u0107: Japonia nie rozpocz\u0119\u0142a jeszcze komercyjnej eksploatacji dna oceanicznego. Zrealizowana operacja mia\u0142a charakter testowy i badawczy<\/strong>. Jej celem by\u0142o sprawdzenie, czy mo\u017cliwe jest ci\u0105g\u0142e podnoszenie osad\u00f3w z dna morskiego z g\u0142\u0119boko\u015bci si\u0119gaj\u0105cej oko\u0142o sze\u015bciu kilometr\u00f3w oraz bezpieczny transport materia\u0142u na powierzchni\u0119.<\/p>\n\n\n\n Testy przeprowadzono w rejonie wyspy Minamitori<\/strong>, po\u0142o\u017conej daleko na wsch\u00f3d od g\u0142\u00f3wnych wysp archipelagu. To obszar znajduj\u0105cy si\u0119 pod jurysdykcj\u0105 Japoni<\/strong>i, co znacz\u0105co upraszcza kwestie prawne w por\u00f3wnaniu z wydobyciem na wodach mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n\n\n\n Osady zalegaj\u0105ce na dnie Pacyfiku zawieraj\u0105 pierwiastki ziem rzadkich, takie jak neodym, dysproz czy terb. Cho\u0107 ich nazwa mo\u017ce sugerowa\u0107 niszowe zastosowanie, w praktyce s\u0105 one fundamentem wsp\u00f3\u0142czesnej technologii. Wyst\u0119puj\u0105 w silnikach pojazd\u00f3w elektrycznych, turbinach wiatrowych, smartfonach, zaawansowanej elektronice oraz systemach wykorzystywanych w przemy\u015ble obronnym.<\/p>\n\n\n\n Problem polega na tym, \u017ce \u015bwiatowy rynek tych surowc\u00f3w jest silnie skoncentrowany. Wydobycie i \u2013 co jeszcze wa\u017cniejsze \u2013 przetwarzanie pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich w du\u017cej mierze zale\u017cy dzi\u015b od Chin<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie ta zale\u017cno\u015b\u0107 od lat sk\u0142ania inne pa\u0144stwa do poszukiwania alternatywnych \u017ar\u00f3de\u0142 dostaw.<\/p>\n\n\n\n Dla Japonii projekt g\u0142\u0119binowy jest cz\u0119\u015bci\u0105 szerszej strategii bezpiecze\u0144stwa gospodarczego. Kraj, kt\u00f3ry w ogromnym stopniu polega na imporcie surowc\u00f3w, jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cony na skutki napi\u0119\u0107 handlowych, ogranicze\u0144 eksportowych czy waha\u0144 cen.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli testy zako\u0144cz\u0105 si\u0119 powodzeniem, Tokio zyska nie tyle pe\u0142n\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, ile dodatkowy bufor bezpiecze\u0144stwa<\/strong>. Nawet ograniczona produkcja krajowa mo\u017ce w d\u0142ugim terminie wzmocni\u0107 pozycj\u0119 negocjacyjn\u0105 japo\u0144skich firm i zmniejszy\u0107 ryzyko nag\u0142ych przerw w dostawach.<\/p>\n\n\n\n Narracja o \u201eko\u0144cu dominacji Chin\u201d pojawia si\u0119 cz\u0119sto w komentarzach, ale jest uproszczeniem. Nawet w najbardziej optymistycznym scenariuszu japo\u0144skie wydobycie z dna oceanu przez wiele lat nie osi\u0105gnie skali por\u00f3wnywalnej z obecnymi globalnymi liderami rynku.<\/p>\n\n\n\n Bardziej realistyczny scenariusz zak\u0142ada stopniowe os\u0142abienie koncentracji poda\u017cy<\/strong>, a nie jej gwa\u0142towne prze\u0142amanie. Z punktu widzenia globalnej gospodarki to jednak znacz\u0105ca zmiana: dywersyfikacja \u017ar\u00f3de\u0142 surowc\u00f3w zmniejsza ryzyko systemowe i stabilizuje \u0142a\u0144cuchy dostaw.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli projekt przejdzie do kolejnych faz \u2013 pilota\u017cu, a nast\u0119pnie ograniczonej produkcji \u2013 jego skutki mog\u0105 by\u0107 najbardziej widoczne w sektorach szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwych na dost\u0119pno\u015b\u0107 metali krytycznych. Chodzi przede wszystkim o elektromobilno\u015b\u0107, energetyk\u0119 odnawialn\u0105 oraz zaawansowan\u0105 elektronik\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nawet niewielka, ale stabilna alternatywa dostaw mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na strategie zakupowe producent\u00f3w, zach\u0119ci\u0107 do d\u0142ugoterminowych kontrakt\u00f3w i zmniejszy\u0107 presj\u0119 cenow\u0105 w okresach napi\u0119\u0107 geopolitycznych.<\/p>\n\n\n\n Wydobycie g\u0142\u0119binowe pozostaje tematem spornym. Ekosystemy dna oceanicznego s\u0105 s\u0142abo poznane, a ingerencja w nie mo\u017ce mie\u0107 d\u0142ugofalowe konsekwencje. Krytycy podnosz\u0105 argument ryzyka nieodwracalnych szk\u00f3d, zwolennicy wskazuj\u0105 na rosn\u0105ce zapotrzebowanie na surowce potrzebne do transformacji energetycznej.<\/p>\n\n\n\n W przypadku Japonii kluczowe znaczenie b\u0119dzie mia\u0142o to, czy dalsze etapy projektu zostan\u0105 po\u0142\u0105czone z rygorystycznymi badaniami \u015brodowiskowymi i jasnymi regulacjami.<\/p>\n\n\n\n Japo\u0144ski test nie zmienia globalnego rynku z dnia na dzie\u0144. Jest jednak wyra\u017anym sygna\u0142em, \u017ce rywalizacja o surowce strategiczne wchodzi w now\u0105 faz\u0119, obejmuj\u0105c\u0105 nie tylko l\u0105dy, ale r\u00f3wnie\u017c oceany. Dla Europy \u2013 w tym dla Polski \u2013 to przypomnienie, \u017ce bezpiecze\u0144stwo technologiczne coraz cz\u0119\u015bciej zale\u017cy od projekt\u00f3w realizowanych tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od kontynentu.<\/p>\n\n\n\n Na razie Japonia zesz\u0142a na dno oceanu po wiedz\u0119. To, czy z tej wiedzy powstanie nowy filar globalnej gospodarki surowcowej, oka\u017ce si\u0119 w kolejnych latach.<\/p>\n\n\n\n Zdj.: Alex Rose on Unsplash <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na pierwszy rzut oka wygl\u0105da to jak projekt z pogranicza science fiction. Kilka kilometr\u00f3w pod powierzchni\u0105 Pacyfiku, w ca\u0142kowitej ciemno\u015bci i pod ekstremalnym ci\u015bnieniem, znajduj\u0105 si\u0119 osady bogate w pierwiastki niezb\u0119dne dla nowoczesnej gospodarki. Na pocz\u0105tku lutego 2026 roku Japonia sprawdzi\u0142a, czy da si\u0119 po nie si\u0119gn\u0105\u0107 w spos\u00f3b kontrolowany i technicznie powtarzalny. Stawk\u0105 nie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,8],"tags":[28,35,34,30,31,32,29],"class_list":["post-344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-technologie","tag-japonia","tag-minamitori","tag-pacyfik","tag-surowce-naturalne","tag-swiatowa-technologia","tag-wydobycie","tag-zloza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=344"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":346,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/344\/revisions\/346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czasgospodarki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dlaczego w\u0142a\u015bnie dno oceanu?<\/h3>\n\n\n\n
Surowce jako element strategii pa\u0144stwa<\/h3>\n\n\n\n
Czy to zagro\u017cenie dla dominacji Chin?<\/h3>\n\n\n\n
Mo\u017cliwy wp\u0142yw na technologie przysz\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Kontrowersje \u015brodowiskowe<\/h3>\n\n\n\n
Co to oznacza dla \u015bwiata \u2013 i dla Europy<\/h3>\n\n\n\n